Pakistan’da sığınan 50’den fazla Afgan kadın hakları aktivisti, sınır dışı edilme tehlikesi ile karşı karşıya. Eğer Taliban yönetimindeki Afganistan’a geri gönderilirlerse, bu aktivistleri hapis, işkence ve hatta ölüm bekliyor. Üstelik Pakistan hükümeti, tüm Afgan göçmenlere karşı katı bir sınır dışı politikası izliyor. Son dönemde artan sınır ihlalleri ve Taliban bağlantılı grupların saldırıları sonrası Pakistan yönetimi, Afganları “güvenlik tehdidi” ilan etti.
Eylül 2023’te başlatılan sınır dışı operasyonlarıyla, şimdiye kadar en az 844 bin 499 Afgan ülkelerine zorla geri gönderildi. Uluslararası Af Örgütü ise, özellikle kadın aktivistlerin Taliban yönetimi altında hayati tehlike yaşadığını açıkça raporladı.
Kadın Hakları Savunucuları Hedefte
Pakistan’da özellikle kadın hakları aktivistleri yoğun baskı altında. İslamabad ve Ravalpindi’deki polis birimleri, iddialara göre Afgan göçmenleri keyfi bir şekilde gözaltına alıyor ve yüksek miktarlarda rüşvet talep ediyor. Bu durumdan en çok etkilenenler ise Taliban’a karşı yıllarca mücadele eden kadınlar.
Bu kadınlardan biri olan Humaira Alim, yedi yıl boyunca Afganistan’da kadın hakları ve eğitim alanında çalıştı. Taliban’ın 2021’de iktidara gelmesiyle birlikte, kadınların eğitim ve çalışma hakkı ortadan kalktı. Alim, örgütün baskılarına rağmen düzenlenen protestolarda ön saflarda yer aldı. Ancak ölüm tehditleri sonrası 2022 yılında Pakistan’a kaçmak zorunda kaldı. Şimdi ise sınır dışı edilme korkusuyla yaşıyor.
“Geri Gönderilmek Ölüm Demek”
İki çocuğuyla birlikte Pakistan’da sığınan Humaira Alim, yaşadıklarını “Bir kâbusun içindeyim” sözleriyle özetliyor. Taliban’dan aldığı ölüm tehditleri nedeniyle ülkesini terk ettiğini anlatan Alim, Pakistan’da da güvende olmadığını, polis baskısı ve tacizi ile yaşadığını belirtiyor. Kısa süre önce evine yapılan polis baskınında çocuklarıyla birlikte çatıya saklanmak zorunda kaldığını söyleyen Alim, “Beni Afganistan’a geri gönderirlerse, bu benim için ölüm fermanıdır” ifadelerini kullandı.
Taliban’dan Kaçan Kadınlar, Pakistan’da da Güvende Değil
Taliban’dan kaçan birçok kadın aktivist, Pakistan’da saklanarak hayatta kalmaya çalışıyor. Ancak Pakistan hükümeti, tüm belgesiz Afganların 31 Mart tarihine kadar ülkeyi terk etmesi gerektiğini duyurdu. Bu tarihten sonra ülkede kalanların sınır dışı edileceği ve tutuklanacağı bildirildi.
Uluslararası kuruluşlar ise bu duruma sert tepki gösteriyor. Avaaz örgütünden Liliana Harrington, “Bu kadınların Afganistan’a geri gönderilmesi bir ölüm fermanıdır” diyerek durumu özetledi. Pakistan’ın, Afgan mülteciler konusunda tarihi bir sorumluluğa sahip olduğunu vurgulayan Harrington, sınır dışı kararının geri çekilmesini istedi.
Uluslararası Tepkiler Yükseliyor
Uluslararası Af Örgütü Güney Asya Direktör Yardımcısı Isabelle Lassee ise, Pakistan’ın şeffaflıktan uzak, keyfi uygulamalarla mültecilere baskı yaptığını dile getirdi. Lassee, “Pakistan, uluslararası hukuk çerçevesinde hareket etmeli ve insan haklarına saygı göstermeli” dedi.
Öte yandan, The Guardian’ın haberine göre, Pakistan’da yaşayan Afgan kadın aktivistler, şu an üçüncü bir ülkeye iltica etmek için zaman kazanmak istiyor. Brezilya’nın mülteci başvurularını kabul edip etmeyeceği ise henüz netleşmiş değil. Ancak yalnızca Brezilya değil, birçok ülkenin bu kadınları kabul etmesi için çağrılar yapılıyor. Aktivistler, dünya kamuoyuna “Bizi yalnız bırakmayın” mesajı veriyor.
