İran’da, başörtüsü zorunluluğunu eleştiren şarkılar yayımladığı gerekçesiyle gözaltına alınan pop şarkıcısı Mehdi Yarrahi, 74 kırbaç cezasına çarptırıldı. Yarrahi’nin avukatı, müvekkiline verilen cezanın tam ve eksiksiz olarak infaz edildiğini açıkladı.
İranlı Şarkıcıya Kırbaç ve Hapis Cezası
- Mehdi Yarrahi, Ağustos 2023’te yayımladığı “Roosarito” (Başörtün) adlı şarkı nedeniyle gözaltına alınmıştı.
- Ekim 2023’te yayımladığı “Kadınların Marşı” (Soroode Zan) adlı şarkısı, üniversite öğrencilerinin protestolarda sıkça kullandığı marşlardan biri haline gelmişti.
- Tahran Devrim Mahkemesi, şarkıcıya iki yıl sekiz ay hapis cezası verdi. Bir yıl cezaevinde kalan Yarrahi, sürecin tamamlanması için kırbaç ve para cezasına çarptırıldı.
“Kadınların Direnişine Vurulan Kırbaç”
Şarkıcıya verilen kırbaç cezası, sosyal medyada büyük tepki topladı. Nobel Barış Ödülü sahibi gazeteci ve aktivist Nergis Muhammedi, Yarrahi’ye verilen cezayı şu sözlerle eleştirdi:
- “Mehdi Yarrahi’nin kırbaç cezası, İranlı kadınlara verdiği desteğin intikamı olarak infaz edildi.”
- “Mehdi’nin bedenine vurulan kırbaç, İran’ın gururlu, direnişçi kadınlarına ve ‘Kadın, Yaşam, Özgürlük’ hareketine vurulmuş bir kırbaçtır.”
Sürgündeki İranlı gazeteci Mesih Alinejad ise İran yönetiminin bu tür cezalarla kadın hareketini bastıramayacağını belirterek şunları söyledi:
- “Vurdukları her kırbaç için daha fazla kadın başörtüsünü çıkaracak. Daha fazla ses yükselecek. Ve hiçbir şey bu devrimi durduramayacak.”
Şarkılar Protestoların Sembolü Haline Gelmişti
Yarrahi’nin Roosarito adlı şarkısının YouTube’da paylaşılan klibinde, başörtüsüz dans eden kadınların görüntüleri yer alıyordu.
- Klibin başında, Mahsa Emini protestolarının sloganı olan “Kadın, Yaşam, Özgürlük” ifadeleri ekrana geliyordu.
- Yarrahi’nin “Kadınların Marşı” adlı diğer şarkısı, üniversite öğrencileri tarafından sıkça protestolarda söyleniyordu.
Mahsa Emini Protestoları ve İran’daki Kadın Hareketi
Mehdi Yarrahi’nin cezalandırılmasına neden olan protestoların fitilini ateşleyen olay, Mahsa Emini’nin ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra hayatını kaybetmesi oldu.
- 22 yaşındaki Mahsa Emini, 13 Eylül 2022’de Tahran’da ahlak polisi tarafından gözaltına alındıktan sonra fenalaşarak hastaneye kaldırıldı ve üç gün sonra hayatını kaybetti.
- İran yönetimi, Emini’nin “sağlık sorunları nedeniyle” hayatını kaybettiğini iddia etti, ancak muhalifler genç kadının işkence sonucu öldüğünü savundu.
- Norveç merkezli İran İnsan Hakları Örgütü’ne göre, protestolarda en az 537 kişi hayatını kaybetti, ölenler arasında 48 kadın ve 68 çocuk da bulunuyor.
İran’da sanatçı ve aktivistlere yönelik baskılar devam ederken, Yarrahi’nin aldığı kırbaç cezası ülkede artan toplumsal tepkileri yeniden alevlendirdi.
