Yeni araştırmalar, Atlantik Okyanusu akıntılarının (AMOC) bu yüzyılda tamamen çökme ihtimalinin düşük olduğunu ortaya koydu. Ancak zayıflaması küresel iklimi ciddi şekilde etkileyebilir.
AMOC Nedir ve Neden Önemlidir?
Atlantik Meridyonal Devridaim Dolaşımı (AMOC), sıcak suyun ekvatordan kuzeye yükselip soğuyarak dibe çökmesi ve yeniden güneye hareket etmesini sağlayan devasa bir okyanus taşıyıcı sistemidir.
Bu sistem, Kuzey Avrupa’yı sıcak tutan Golf Stream akıntısının devamlılığını sağlayarak küresel iklimi dengeler. Ancak, Grönland’daki buzulların erimesiyle okyanusa büyük miktarda tatlı su karışması, bu akıntıyı zayıflatıyor.
Son yıllarda yapılan çalışmalar, AMOC’nin tamamen çökmesi durumunda Avrupa’nın sert bir soğuk döneme girebileceği, Amerika’nın doğu kıyılarında deniz seviyelerinin yükselebileceği ve küresel yağış sistemlerinin bozulabileceği yönünde uyarılarda bulunmuştu.
Yeni Araştırmanın Sonuçları
İngiltere Met Office ve Exeter Üniversitesi tarafından yapılan yeni bir çalışma, 34 farklı bilgisayar simülasyonu kullanarak AMOC’nin geleceğini modelledi ve bu yüzyılda tamamen çökme ihtimalinin düşük olduğunu ortaya koydu.
Çalışmanın baş yazarı Jonathan Baker, araştırmanın sonuçlarını şu şekilde özetledi:
“AMOC bu yüzyılda tamamen çökme eğiliminde görünmüyor. Ancak zayıflaması kesinlikle çok muhtemel ve bu da iklim üzerinde önemli etkiler yaratacaktır.”
Bu açıklama, Avrupa için ani bir buzul çağı senaryosunun şimdilik ihtimal dışı olduğunu gösterse de, küresel hava akımları ve yağış düzenleri üzerinde büyük değişimler olabileceği anlamına geliyor.
İklim Değişikliği ve AMOC’nin Zayıflaması
Araştırmacılar, Antarktika çevresindeki Güney Okyanusu’nda ikinci bir akıntı motorunun devreye girmesi sayesinde AMOC’nin tamamen durmasının engellenebileceğini öne sürüyor.
Ancak, bu akıntının zayıflaması bile küresel çapta şu sonuçları doğurabilir:
- Avrupa’da sert kışlar ve aşırı hava dalgalanmaları yaşanabilir.
- Küresel yağış sistemleri bozulabilir, sel ve kuraklık riski artabilir.
- ABD’nin Doğu Kıyısı’nda deniz seviyesi yükselebilir, özellikle Florida ve New York gibi bölgeler risk altında.
- Okyanus akıntılarındaki değişimler, balıkçılık ve tarımı olumsuz etkileyebilir.
Uzmanlar Ne Diyor?
Çalışmaya katılmayan ancak Oregon Eyalet Üniversitesi’nde iklim bilimci olan Andreas Schmittner, araştırmanın farklı bir bakış açısı sunduğunu belirterek, “Baker’in, okyanus tabanından yüzeye çekilen su akışına odaklanması çok önemli. Bu, AMOC’nin hemen çökmesini bekleyen çalışmalara karşı yeni bir perspektif sunuyor.” dedi.
Potsdam İklim Araştırmaları Enstitüsü’nden Levke Caesar ve Stefan Rahmstorf, AMOC’nin ciddi şekilde zayıflayacağına dair önceki çalışmaların bu araştırmayla çelişmediğini belirtti.
Caesar şu ifadeleri kullandı:
“Bir AMOC çöküşü tamamen durma anlamına gelmek zorunda değil. Ciddi bir zayıflama bile büyük ekolojik ve iklimsel sonuçlara yol açabilir.”
Avrupa İçin Buzul Çağı Senaryosu Gerçekçi mi?
Sonuç olarak, bu yüzyıl içinde Avrupa’nın aniden buz çağını andıran bir iklim değişimi yaşaması beklenmiyor. Ancak, AMOC’nin zayıflaması kaçınılmaz gibi görünüyor ve bu durum küresel hava koşulları üzerinde ciddi etkiler yaratabilir.
Önümüzdeki yıllarda AMOC’nin ne kadar zayıflayacağı ve bunun küresel dengeleri nasıl etkileyeceği, iklim bilimciler tarafından yakından takip edilmeye devam edecek.
