Elton John, İngiltere hükümetinin yapay zeka şirketlerine telif hakkı olan eserleri izin almadan kullanma yetkisi tanıma planlarına sert tepki gösterdi. Ünlü sanatçı, bu planların yalnızca yaratıcıların haklarını gasp etmekle kalmadığını, aynı zamanda genç sanatçılar için bir gelecek bırakmadığını savundu.
BBC One’daki Sunday with Laura Kuenssberg programında konuşan John, hükümeti “tam bir kaybedenler takımı” olarak niteleyerek, bu tür bir yasal değişikliğin “suç teşkil ettiğini düşündüğünü” söyledi.
“Bu Gençlerin Mirasını Çalmak Demek”
John’un açıklamaları, İngiltere Parlamentosu’nda yapay zekâ ile ilgili Telif Hakkı ve Veri Güvenliği Yasası görüşmeleri sürerken geldi. İngiliz hükümeti, yapay zeka firmalarının modellerini eğitirken telifli içerikleri kullanmasına izin veren düzenlemeleri gündeme aldı. Bu tasarıya göre, eser sahipleri içeriklerinin kullanımına itiraz etmedikçe veriler kullanılabilecek.
Bu plana tepki gösteren John, “Genç insanların mirasını ve gelirlerini çalıyorlar. Hükümet, sanatı hiçe sayıyor ve bu, resmen bir ihanettir,” ifadelerini kullandı.
Bakanı “Moron” Olarak Niteledi, Dava Açma Sinyali Verdi
Elton John’un hedefindeki isimlerden biri de Teknoloji Bakanı Peter Kyle oldu. Ünlü sanatçı, Kyle için “biraz moron” tanımını kullanarak hükümetin bu tavrını hukuka taşımakla tehdit etti. “Eğer bu planda ısrar ederlerse, dava açacağım” diyen John, sanat dünyasının yalnız bırakıldığını söyledi.
Kyle, Temmuz 2024’te İşçi Partisi’nin iktidara gelmesinden bu yana Google, Amazon, Apple ve Meta gibi teknoloji devleriyle sık görüşmeler yapmakla eleştiriliyor. Bu yakınlık, kamuoyunda “büyük teknoloji yanlısı politika üretimi” endişelerini artırmış durumda.
Lordlar Kamarası’ndan Destek Gördü Ama Mecliste Reddedildi
Elton John’un öfkesinin bir diğer nedeni, Lordlar Kamarası’nın daha önce benzer bir önergeyi desteklemesine rağmen hükümetin bu kararı Avam Kamarası’nda geri çevirmesi. Ünlü müzisyen, bu durumun demokratik sürece hakaret olduğunu savundu:
“Lordlar Kamarası’nda 2’ye 1 çoğunlukla onaylanan bir değişikliği hükümet bir kenara atıyor. Yaşlılar gibi insanlar umursanmazken, genç yaratıcılar çaresiz bırakılıyor.”
Telif Koruması ve Yapay Zeka: Hükümetin 4 Seçeneği Masada
İngiltere hükümeti şu anda 4 farklı politika seçeneği üzerinde çalışıyor:
- Durumu olduğu gibi bırakmak, yani mevcut telif yasalarını değiştirmemek
- Yapay zekâ şirketlerine lisans alma zorunluluğu getirmek
- Yapay zekâ şirketlerinin telifli verileri kullanmasına tam serbestlik tanımak
- Kullanıma açık model, yani eser sahipleri itiraz etmezse veriler kullanılabilir
Peter Kyle’a yakın kaynaklar, hükümetin artık son seçeneği savunmadığını iddia etse de, bu plan hâlâ masada bulunuyor. Hükümet sözcüsü ise herhangi bir düzenlemenin “yaratıcılar için işe yarar” olmadığı sürece yürürlüğe girmeyeceğini vurguladı.
Ayrıca sözcü, yakın zamanda yapılacak olan ekonomik etki analizinin, tartışmanın tüm yönlerini göz önünde bulunduracağını belirtti.
Yaratıcı Endüstri Alarmda
Elton John’un açıklamaları, yalnızca kişisel bir tepki değil; aynı zamanda yaratıcı endüstrinin genel endişesinin sesi niteliğinde. Müzik, sinema, edebiyat ve görsel sanatlar gibi alanlarda çalışan yüz binlerce kişi, yapay zekâ modellerinin telifli içeriklerle eğitilmesine karşı duruyor.
Bu gelişmelerin ardından sanatçılar, yazarlar, yapımcılar ve müzik şirketleri daha organize bir tepki geliştirmeye başladı. Hükümetin bir değişiklik yapmaması halinde toplu dava süreçleri gündeme gelebilir.
Telif Hakları Yeni Bir Mücadele Alanı Olacak
Yapay zekâ teknolojilerinin hızla gelişmesi, telif hakları alanında uluslararası düzeyde yeni gerilimleri beraberinde getiriyor. İngiltere’deki durum, önümüzdeki dönemde benzer tartışmaların Avrupa Birliği, ABD ve diğer ülkelerde de alevleneceğini gösteriyor.
Elton John gibi sanatçılar, sadece geçmişin mirasını değil, geleceğin sanatsal üretim alanlarını da savunmak için seslerini yükseltiyor.
