Kolombiya’nın Magdalena Vadisi’ndeki ormanlarda zehir püskürtebilen yeni bir akrep türü keşfedildi. Bilim insanları, bu özelliğin daha önce yalnızca Kuzey Amerika ve Afrika’da yaşayan iki ayrı akrep türünde görüldüğünü belirtiyor.
Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi’nde yüksek lisans öğrencisiyken keşfi yapan Léo Laborieux, bulgularını hakemli dergi Zoological Journal of the Linnean Society‘de yayımladı.
Araştırmaya göre yeni tür, zehri hem iğnesiyle enjekte edebiliyor hem de belirli bir mesafeye püskürtebiliyor. Güney Amerika’da ilk kez rastlanan bu özellik, bilim dünyasında büyük bir yankı uyandırdı.
Aşil’in Adını Aldı
Keşfedilen Tityus cinsi akrep, bu gruba dahil edilen 230. tür oldu. Antik Yunan mitolojisindeki Aşil’in ustaca mızrak kullanma yeteneğine atfen Tityus achilles adı verildi.
Bilim insanları, bu akrebin zehrini belirli bir hedefe doğru yönlendirme konusunda üstün bir yeteneğe sahip olduğunu ve düşmanlarının gözleri ve burnunu hedef aldığını düşünüyor.
Zehir Püskürtme Mekanizması Nasıl Çalışıyor?
Araştırmacılar, 10 yavru akrep üzerinde deney yaparak nasıl zehir püskürttüklerini inceledi. Laborieux, pipetle baskı uyguladığı akreplerin bazen tek bir damla, bazense daha uzun süre fışkıran bir zehir attığını gözlemledi.
Tityus achilles’in zehir püskürtme mekanizması şu şekilde çalışıyor:
- İlk başta şeffaf bir ön zehir püskürtüyor.
- 5-6 püskürtmeden sonra beyaz, opak ve daha güçlü bir zehir devreye giriyor.
- Ön zehir düşmanı korkutma ve caydırma amacıyla kullanılırken, beyaz zehirin daha fazla enerji gerektirdiği ve asıl savunma mekanizmasını oluşturduğu belirtiliyor.
Araştırmada, zehrin en fazla 36 santimetre uzağa gidebildiği ve akrebin düşmanlarını etkisiz hale getirmek için özellikle hassas bölgelere nişan aldığı kaydedildi.
Bilim İnsanlarından Açıklamalar
Evrimsel biyolog Dr. Arie van der Meijden, bu durumun nadir görülmesinin nedenini şöyle açıklıyor:
“Akrepler zehir üretmek için metabolizmalarını muazzam seviyede yükseltmek zorunda. Bu, onlar için adeta bir maraton koşmak gibi.”
Bilim insanları, zehri doğrudan sokarak aktarmanın hedefe ulaşma şansını artırdığını, püskürtmenin ise riskli bir savunma mekanizması olduğunu belirtiyor.
Araştırmalar, Tityus achilles’in omurgalı avcılara karşı geliştirdiği bu taktiğin evrimsel bir avantaj sağladığını gösteriyor. Bu yeni keşif, akreplerin savunma stratejileri ve toksin kullanımı üzerine yeni bilgiler sunarak bilim dünyasında büyük ilgi uyandırdı.
