Türkiye’de karikatürist olmak ne derece etkin? Dijitalde telif sorunu aşıldı mı? Karikatürler, karikatüristler koruma altında mı? Emeklerinin karşılığını alabiliyorlar mı?
PEKY, cevap verelim..
Türkiye’de karikatürist olmak, karikatürcü olmak son derece etkin bir şeydi Gırgır zamanında. Bu Leman’la birlikte çok pik yaptı. Gırgır döneminde de, Fırt döneminde de sadece dergiler vardı. İnsanlar star değildi, yıldız değildi. Fakat Limon ve Liman dergisiyle birlikte karikatüristler tek tek sivrilmeye başladı. Onların tek tek fanları oluşmaya başladı.
Gırgır döneminde bu yoktu. Gırgır’da Gırgır dergisi vardı. Çizerler evet vardı ama bu kadar bariz değildi. Yani bizim dergimizde mesela Metin Üstündağ bir fenomendi. Mesela Bahadır Boysal… Bir amatör çocuk olarak dergiye geldi. Geldiği hafta köşesi yayınlandı. Kendi sevdiği, kendi hayranı olduğu çizerini yaratıyordu. O çizer de kendi kitlesini yaratıyordu.
Böyle iç içe geçmiş bir şey. Karikatürler, karikatüristler tek tek parlamaya, star olmaya başladılar. Şimdi başka bir döneme geldik. Şimdi ki dönemi de şöyle özetleyebiliriz, şimdi kağıt yok, gazete yok, dergiler yok, var ama yok yani eski gibi değiller. Benim kişisel fikrim de şudur, bütün baba çizerler gene bir araya toplanacaklar ve bir internet sitesinde, bir dijital platformda çizmeye başlayacaklar ve herkes yine onları takip edecek. Ama bunun şöyle bir handikapı var. Biz dergiyi yaptığımız zaman, dergiyi satıyorduk. Sattığı parayı da hayatımızı kazanıyorduk.
Dijital mecrada şimdilik bir şey gözükmüyor ama bu da kendi yolunu bulacaktır diye düşünüyorum. Çünkü hayat sizi bir yere sürüklüyor, yaptığınız iş sanat da olsa, bakkallık da yapsanız, sigara da satsanız, çay da satsanız sizi bir yere sürüklüyor. Siz o sürüklendiğin yerle birlikte bir yön buluyorsunuz. Ben çizerliğin de böyle bir yön bulacağına inanıyorum. Çünkü bizim meslekte ‘Ben şu kadar karikatür çizdim. Yaşlandım. Artık karikatür çizmeyeceğim. Emekli oldum.’ Bir çizer çizebildiği sürece vardır
Şu an dergilerin de bir dijital ortamı var. Mesela x bir şahıs diyor ki, ‘Abi şu karikatürünü çok sevdim, çok güldüm.’ ‘Dergi mi aldın?’ diye soruyorum. ‘Yooo, internetten birisi gönderdi’ diyor.
Bizim çizdiğimiz karikatürlerle internette çok ciddi sayfalar açıldı, onlar çok iyi paralar kazanmaya başladılar. Bizim haberimiz bile yok o işlerden. Şimdilik böyle durumlar. İşte nerde gördün, bi arkadaş gönderdi. Yani bedava eriştin.
Hayat sizi bir yerlere sürüklüyor bir şekilde. Bu da sürüklenirken bir yol bulacak inşallah kendine.
Sonuç olarak ben tüm arkadaşlarımın ve yeni çizerlerin bir araya geleceğine, dijital bir dergi çıkaracağımıza inanıyorum. Bir şekilde, dijitalde buluşacağız. Çünkü şöyle bir şey var. Ben tekrar kağıda dönüş olacağına inanmıyorum zaten. Evet, çünkü bırakın uzak geleceği, orta bir gelecekte kağıt kalmayacak zaten. Tüm dergiler, gazeteler, her şey dijitale dönmüş olacak.
