ABD Başkanı Donald Trump’ın aile şirketi, Vietnam’da gerçekleştireceği ilk büyük yatırım için düğmeye bastı. Hanoi yakınlarındaki Hung Yen eyaletinde planlanan 990 hektarlık lüks golf sahası projesi, bölgedeki muz, longan ve diğer tarım ürünlerinin yetiştirildiği verimli araziler üzerinde yükselecek. Ancak bu proje, binlerce Vietnamlı çiftçi için hayatlarını kökten değiştirecek bir karar anlamına geliyor.
Reuters’ın ulaştığı belgeler ve altı farklı kaynak, projeye yer açmak için köylülerin arazilerinden çıkarıldığını, karşılığında ise düşük tazminat paketleri sunulduğunu ortaya koydu. Bazı çiftçilere verilen teklif, yalnızca 3 bin 200 dolar (yaklaşık 130 bin TL) ve bir miktar pirinç.
Tazminatlar Beklentilerin Çok Altında
Proje ilk açıklandığında tazminat ödemelerinin 500 milyon doları (20,3 milyar TL) aşabileceği konuşuluyordu. Ancak süreç ilerledikçe bu tahminler aşağı çekildi. Beş farklı çiftçi, metrekare başına 12 ila 30 dolar (488 TL – 1.220 TL) arasında değişen teklifler aldıklarını belirtti. Ayrıca sökülen bitkiler için ek ödeme ve 2 ila 12 ay boyunca pirinç yardımı yapılacağı açıklandı.
Vietnam’da tarım arazileri devlete ait olduğundan, çiftçilere yalnızca uzun süreli kullanım hakkı veriliyor. Devlet arazileri geri almak istediğinde köylülerin itiraz hakkı bulunmuyor. Tazminat bedelleri ise devlet tarafından belirleniyor ve yatırımcı şirketler tarafından ödeniyor.
“Toprağımız Gidiyor, İşsiz Kalacağız”
54 yaşındaki muz üreticisi Nguyen Thi Huong, “Bütün köy bu proje yüzünden endişeli. Toprağımız gidecek ve işsiz kalacağız,” diyerek kaygılarını dile getirdi. Huong, 200 metrekarelik arazisini, Vietnam’da ortalama bir yıllık gelirin bile altında bir rakama bırakmak zorunda kaldığını söyledi.
Benzer şekilde 54 yaşındaki bir başka çiftçi Nguyen Thi Chuc, “Yaşlandım, çiftçilik dışında bir iş yapamam,” sözleriyle durumu özetledi. Köylüler için tarım, sadece bir gelir kaynağı değil; aynı zamanda nesiller boyu süren bir yaşam biçimi.
Trump Markası İçin 5 Milyon Dolar
Proje, Vietnamlı Kinhbac City şirketi ve ortakları tarafından yürütülecek. Şirket, Trump Organization markasını kullanma hakkı için 5 milyon dolar (203 milyon TL) ödedi. Trump ailesinin şirketi, golf kulübünü işletecek ancak yatırım maliyetlerine veya çiftçilere yapılacak tazminat ödemelerine katılmayacak.
Bu durum, köylüler arasında tepkilere neden olurken, yatırımcılar ise projeyi Vietnam’ın turizm potansiyeline katkı sağlayacak büyük bir fırsat olarak görüyor.
Bazı Köylüler Fırsat Görüyor
Her ne kadar çoğunluk endişeli olsa da, bazı köylüler projeyi yeni bir başlangıç olarak değerlendiriyor. 65 yaşındaki Le Van Tu, küçük arazisi için tazminat alacağını ve köydeki lokantasını varlıklı müşterilere hitap eden bir restorana dönüştürmeyi planladığını söyledi. Ayrıca yakındaki domuz çiftliğinin ortadan kalkacak olmasından memnun: “Artık kötü kokmayacak.”
Projenin duyurulmasının ardından bölgede arsa fiyatlarının beş kat artması, yatırım yapmak isteyenler için yeni bir cazibe yarattı. Ancak bu artış, arazilerini kaybeden köylüler için bir teselli olmuyor.
Ticaret Anlaşmaları Gölgesinde Hızlı Onay
Projeye onay, Washington ile Vietnam arasında yürütülen kritik ticaret anlaşması görüşmeleri sırasında hızla verildi. Bu zamanlama, bazı gözlemciler tarafından politik çıkarların ekonomik yatırımlara yön vermesi olarak yorumlandı.
Çevre ve tarım uzmanları ise, tarım arazilerinin turizm ve lüks projeler uğruna yok edilmesinin uzun vadede ülkenin gıda güvenliğine zarar vereceğini savunuyor.
Sonuç: Lüks ve Geçim Arasında Kalan Bir Köy
Trump ailesinin Vietnam’daki ilk golf projesi, bazıları için ekonomik fırsat, çoğu için ise hayatlarının en büyük kaybı anlamına geliyor. Köyler, lüks turizm yatırımları ile tarımsal üretim arasında sıkışmış durumda. Önümüzdeki aylarda projenin hayata geçmesiyle bu gerilim daha da artacak gibi görünüyor.
