ABD’de yapılan bir araştırma, yapay zeka tarafından üretilen şiirlerin, edebiyat uzmanı olmayan okuyucular tarafından William Shakespeare ve Emily Dickinson gibi büyük şairlerin eserlerine tercih edildiğini ortaya koydu. ChatGPT’nin yazdığı şiirler, daha insani bulunurken, şiirlerdeki duygusal yoğunluk ve anlaşılabilirlik, yapay zekayı öne çıkardı.
Şiir Testi: İnsan mı, Yapay Zeka mı?
Pittsburgh Üniversitesi’nden bilim insanları Brian Porter ve Edouard Machery, yapay zekanın edebiyattaki yerini araştırmak için ChatGPT 3.5’e, Shakespeare, Dickinson, Lord Byron ve T.S. Eliot gibi büyük şairlerin tarzında şiirler yazdırdı. Ardından bu şiirler, ünlü şairlerin eserleriyle birlikte 1634 katılımcıya sunuldu.
Katılımcılardan, şiirlerin yapay zeka mı yoksa insan eliyle mi yazıldığını tahmin etmeleri istendi. Sonuçlar şaşırtıcıydı: Çoğunluk, yapay zeka şiirlerini insan yapımı zannetti. Hatta, bir katılımcı T.S. Eliot’ın “The Boston Evening Transcript” şiirini “bu kadar duygusuz bir metni ancak yapay zeka yazabilir” diyerek ChatGPT’ye ait sandı.
Daha Çok Sevilen Şiirler ChatGPT’ye Ait
Araştırmanın ikinci aşamasında, 696 katılımcı şiirleri duygusal yoğunluk, ritim, özgünlük ve kalite gibi kriterlere göre değerlendirdi. Bu süreçte, katılımcılara şiirlerin yapay zeka tarafından mı yoksa insan eliyle mi yazıldığı bilgisi farklı şekilde aktarıldı:
- Yapay zeka tarafından yazıldığı söylendi.
- İnsanlar tarafından yazıldığı söylendi.
- Hiçbir bilgi verilmedi.
Sonuçlar, yapay zeka şiirlerinin daha yüksek puan aldığını gösterdi. İlginç bir şekilde, şiirlerin yapay zeka tarafından yazıldığını bilenler, eserlere daha düşük puan verirken, kaynak belirtilmeyen gruptakiler ChatGPT’nin eserlerini daha çok sevdi.
ChatGPT’nin Avantajı: Daha Anlaşılır Metinler
Araştırmacılara göre, ChatGPT’nin şiirleri okuyucular tarafından daha kolay anlaşılır bulundu. Porter ve Machery, yapay zekanın dil modellerinin “ortalama bir tarzda” birleşme eğilimi gösterdiğini ve bu durumun, karmaşık insan şiirine kıyasla daha düz ve erişilebilir metinler ürettiğini belirtti.
“Geniş dil modelleri, sıradışı şiirlerin işareti olan tuhaflık ve özgünlüğü ortadan kaldırıyor. Bu da yapay zeka şiirlerini daha çekici hale getiriyor.” – Edouard Machery
Sanat ve Yapay Zeka Arasındaki Çizgi
Hayatta olan tek şair katılımcı Dorothea Lasky, yapay zeka şiirlerinin beğenilmesini olumlu bir gelişme olarak gördüğünü belirtti. “Eğer insanlar bu şiirlerle keyifli bir deneyim yaşadıysa, kimin yazdığı benim için önemsiz” diyen Lasky, şiirin her zaman gerekli bir sanat olduğunu vurguladı.
Ancak bazı uzmanlar, yapay zekanın sanat üzerindeki etkisi konusunda daha temkinli. Stanford Üniversitesi’nden Michele Elam, yapay zeka şiirlerinin sanatla insani deneyim arasındaki bağı zayıflatabileceğine dikkat çekti.
“Sanat, yaşanmış gerçekliklerimizi ifade etme yoludur. Ancak yapay zeka tarafından üretilen dil kültürümüzde baskın hale gelirse, bu bağı kaybedebiliriz.” – Michele Elam
Yapay Zeka Şiirinin Geleceği
Yapay zeka şiirleri, edebiyat ve sanat dünyasında bir dönüm noktasını işaret ediyor. ChatGPT gibi modeller, insana özgü olduğu düşünülen yaratıcılığı farklı bir şekilde yorumluyor. Bu durum, sanatın tanımını yeniden sorgularken, okuyucuların şiirle kurduğu ilişkiyi de dönüştürüyor.
