Middle East Eye’ın haberine göre Türkiye, milyarlarca dolarlık F-16 savaş uçağı ve mühimmat anlaşmasını motor alımına dönüştürmeyi değerlendirebilir. Konuya yakın kaynakların aktardığına göre planın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Washington ziyaretinde gündeme gelmesi bekleniyor.
Geçtiğimiz yıl Ankara, ilk F-16 tedarik planında değişikliğe giderek 79 modernizasyon kitinden vazgeçmiş, bunun yerine 40 adet F-16 Viper ve gerekli mühimmat paketini satın alma kararı almıştı. Bu düzenleme, anlaşmanın toplam değerini 23 milyar dolardan 7 milyar dolara düşürdü. Ancak bazı yetkililer, anlaşmada daha radikal değişiklikler yapılmasını ve mevcut alımın iptal edilmesini istiyor.
KAAN Projesine Öncelik
Yeni plan kapsamında Türkiye, anlaşmayı beşinci nesil savaş uçağı KAAN için motor tedarikine yönlendirmeyi hedefliyor. Böylece Ankara, uzun vadede ABD liderliğindeki F-35 programına dönüş için de hazırlık yapmayı planlıyor. Oval Ofis görüşmesinde bu teklifin gündeme gelip gelmeyeceği ise henüz netlik kazanmadı.
Buna karşın bazı yetkililer, Türkiye’nin yaşlanan savaş uçağı filosu nedeniyle 40 F-16 Viper alımının ertelenmemesi gerektiğini savunuyor.
F-35 Programından Çıkış ve Sonrası
Türkiye, 2019 yılında Rus yapımı S-400 hava savunma sistemlerini tedarik etmesi nedeniyle F-35 programından çıkarılmıştı. Bu süreç, ilerleyen yıllarda Türk Hava Kuvvetleri için savaş uçağı temininde zorluklar doğurabileceği şeklinde değerlendirildi.
Ankara, bugüne kadar F-16, Eurofighter ve F-35 dahil farklı uçak modellerine ilgi gösterdi. Ancak savunma tedarik organları ve yerli üreticiler, seçimde daha temkinli olunması gerektiğini belirtiyor. Bu yaklaşımı savunanlar, KAAN hizmete girene kadar geçici çözümler yerine mevcut F-16 filosunun modernize edilmesini öne çıkarıyor.
Motor Planı ve Yerli Hedefler
Kaynaklara göre, “Milyarlarca doları F-16 alımına ayırmak yerine bu fonun KAAN ile uyumlu motorların teminine yönlendirilmesi” görüşü öne çıkıyor.
İlk KAAN uçaklarının, F-16’larda da kullanılan General Electric F110 motorları ile uçacağı biliniyor. Türkiye, uzun vadede ise 2030’lu yıllarda teslim edilecek KAAN’lar için tamamen yerli motor geliştirme hedefini sürdürüyor.
Bazı yetkililer, ABD’den alınacak F-16 uçaklarıyla birlikte gelebilecek sınırlamalardan da çekiniyor. Washington’un, Ankara’nın yerli mühimmat sistemlerini bu uçaklara entegre etmesini engelleyebileceği ihtimali dile getiriliyor.
Yerli Mühimmat ve Savunma Sanayii
Son yıllarda Türkiye, kruz füzeleri, güdümlü mühimmatlar ve farklı hava savunma sistemleri geliştirdi. Bu sistemlerin savaş uçaklarıyla uyumlu hale getirilmesi için çalışmalar yürütülüyor.
Savunma Bakanı Yaşar Güler, geçtiğimiz Kasım ayında Ankara’nın F-16’lar için 1,4 milyar dolarlık ön ödeme yaptığını açıklamıştı.
F-35’e Olası Dönüş
Bazı yetkililer, Türkiye’nin F-35 programına dönüşünü önceliklendirmesi gerektiğini savunuyor. Böyle bir adım, Türkiye’nin savaş uçağı kapasitesini kısa sürede artırabilir.
Halihazırda Türkiye için üretilmiş altı F-35 uçağı bulunuyor. Ankara’nın programa geri kabul edilmesi durumunda bu uçakların hızla teslim edilebileceği belirtiliyor. Savunma Bakanı Güler, Türkiye’nin nihai hedefinin 40 adet F-35 almak olduğunu ifade etmişti.
ABD’nin Tutumu
Washington kaynaklı bilgilere göre Pentagon, F-16 anlaşması netleşmeden F-35 müzakerelerinin yeniden açılmasına sıcak bakmıyor. Ayrıca ABD’nin, motor alımını F-16 uçaklarıyla bağlantılı şekilde değerlendirdiği bildiriliyor.
Motor satışı teklifinin kabul edilip edilmeyeceği konusunda belirsizlik sürüyor. Ancak ABD tarafı, mevcut F-16 anlaşması tamamlanmadan bu konuda ilerleme beklemediklerini belirtiyor.
Bölgesel Dengeler
Türkiye’nin F-35 programına olası dönüşü, Doğu Akdeniz’deki güç dengeleri açısından da önem taşıyor. Yunanistan’ın ilk F-35 uçaklarını 2028 yılında teslim alması bekleniyor. Türkiye’nin yaşlanan F-16 filosu ise operasyonel açıdan risk oluşturuyor.
Bölgedeki diğer aktörlerden özellikle İsrail, ABD’ye Türkiye’ye yönelik F-35 satışının engellenmesi için baskı yapıyor. İsrail, ABD’nin Ortadoğu ülkelerine yaptığı silah satışlarında niteliksel üstünlüğünü korumak amacıyla etkili bir konuma sahip.
