James Webb Uzay Teleskobu (JWST), yaklaşık 13 milyar yıl önce “içten dışa” doğru gelişen bir galaksi gözlemledi. NGC 1549 adlı bu galaksinin çekirdeği, en yüksek yıldız yoğunluğuna sahip bölge olarak tespit edilirken, eteklerinde yıldız oluşumunun daha seyrek olduğu görüldü. Bu bulgu, galaksilerin evrimi hakkında yeni bilgiler sağlıyor.
Galaksilerin Evrimi: “İçten Dışa” Gelişim
Bilim insanları, galaksilerin evrenin ilk dönemlerinde nasıl evrimleştiğini araştırırken NGC 1549‘u inceledi. Bu galaksinin, Büyük Patlama’dan yaklaşık 700 milyon yıl sonra oluştuğu ve bugünkü galaksilere benzer bir yıldız yoğunluğuna sahip olduğu ortaya çıktı.
Cambridge Üniversitesi Cavendish Laboratuvarı’ndan Dr. Sandro Tacchella‘nın liderliğindeki araştırma ekibi, galaksinin yıldız oluşumunun çekirdekten dış kısımlara doğru ilerlediğini gözlemledi. Bu tür bir “içten dışa” gelişim teorisi daha önce ortaya atılmıştı, ancak bu kadar eski bir galaksi için doğrulanmamıştı.
NGC 1549’un Benzersiz Yıldız Üretimi
NGC 1549, James Webb Uzay Teleskobu tarafından gözlemlenen en eski “içten dışa” galaksi olarak kaydedildi. Galaksi, genç yaşına rağmen çekirdeğinde yüksek bir yıldız yoğunluğuna sahip. Galaksinin dış bölgelerinde ise yıldız oluşumu daha seyrek olmasına rağmen devam ediyor. Bu süreç, galaksinin büyüdükçe dışa doğru genişlediğini gösteriyor.
Yıldız Üretim Hızı Muazzam
NGC 1549’daki yıldız oluşum hızı da dikkat çekici. Modeller, bu galaksinin merkezinde yıldız sayısının 10 milyon yılda bir iki katına çıktığını gösteriyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Samanyolu Galaksisi‘nde bu artış 10 milyar yılda bir gerçekleşiyor. Bu genç galaksinin çekirdeğinde daha yaşlı yıldızlar bulunurken, çevresindeki gaz ve toz diskinde yeni yıldızlar oluşmaya devam ediyor.
Bilim insanları, galaksinin bol miktarda gaza sahip olduğunu ve bu durumun evrenin ilk dönemlerinde galaksilerin bugünkünden farklı şekilde oluştuğunu gösterebileceğini söylüyor. Ancak bu bulguların daha geniş bir galaksi örnekleminde doğrulanması gerekiyor.
Kozmik Evrim Hakkında Yeni Sorular
Dr. Sandro Tacchella, bu bulgunun sadece bir galaksiyle sınırlı olduğunu ve diğer galaksilerin de benzer süreçlerden geçip geçmediğini araştırmaya devam ettiklerini belirtiyor. “Bütün galaksiler böyle miydi?” sorusunu yanıtlamak için farklı galaksilerden gelen veriler analiz edilmeye devam ediliyor. Bu araştırma, galaksilerin nihai boyutlarına nasıl ulaştığını anlamak için kozmik zaman boyunca galaksilerin evrimini yeniden yapılandırmayı hedefliyor.
