Amerikalı sanatçı David Salle, önceki dönemine ait eserlerini yapay zeka ile yeniden işleyerek “New Pastorals” adlı serisini sanat dünyasına sundu. İlk kez 2023’te geliştirmeye başladığı bu eserler, Londra’daki Thaddaeus Ropac Galerisi‘nde görücüye çıktı. Eserlerde yapay zekanın izleri doğrudan fark edilmese de, yüzeydeki dijital baskı alt katmanlar, algoritmik müdahaleyi ele veriyor.
Yapay Zekayla Sanat Okulu: Makineye Fırça Öğretmek
Salle, bu projeye ilk olarak bir oyun fikriyle başladı. 2021’de, tablolarındaki öğeleri sürükle-bırak mantığıyla düzenleyebileceği bir dijital oyun geliştirme fikri, yazılım mühendisi Danika Laszuk ve Wand adlı yapay zeka destekli çizim uygulamasının geliştiricisi Grant Davis ile yollarının kesişmesine neden oldu. Beraber çalıştıkları sistem, Andy Warhol’dan renk, Edward Hopper’dan hacim, Giorgio de Chirico’dan perspektif gibi ögeleri sentezleyerek görseller üretmek üzere eğitildi.
Salle bu süreci, “makineyi sanat okuluna göndermek” olarak tanımladı. Başlangıçta yapay zeka modelinden elde edilen sonuçlar, Salle’nin deyimiyle “yüzeysel ve yapay” görünüyordu. Ancak sanatçının gouache çalışmaları ile eğitilen sistem zamanla fırça darbelerini tanımayı ve tekrarlamayı öğrendi.
New Pastorals Serisi: Analog Başlangıçtan Dijital Yorumlara
Salle, yeni eserlerini üretmek için 1999-2000 yılları arasında tamamladığı “Pastorals” adlı serisindeki 12 resmi yapay zeka modeline tanıttı. Bu eserlerde 19. yüzyıl operası dekorlarından alınan bir çiftin göl kenarındaki sahnesi, farklı stillerdeki desen ve imgelerle katmanlanmış şekilde sunuluyordu.
O dönem karışık eleştiriler alan Pastorals serisi, Artforum yazarı David Frankel tarafından “pişmemiş bir karışım” olarak tanımlanmıştı. Ancak New Pastorals serisinde fırça darbeleri daha gevşek, daha hızlı ve belirgin. Bu yeni kompozisyonlar soyut dışavurumculuğa yaklaşan bir ifade sunuyor. Bazı detaylar yalnızca yakından bakıldığında dijital uygulama izleri taşıyor.
Kompozisyon ve Biçim Üzerine Yapay Zeka İle Deney
Yapay zeka modeli, Salle’nin talimatları doğrultusunda kendi eserlerine daha yakın ya da daha uzak kompozisyonlar üretebiliyor. Salle, belirli bir çizgiye sadık kalmakla birlikte, makinenin sunduğu beklenmedik sonuçları da üretim sürecine dahil ettiğini belirtti.
Red Scarf, Stack ve Washing gibi yeni eserlerde, orijinal peyzaj öğeleri yarı soyut formlarla yeniden konumlandırılıyor. Gökyüzü, figürler ve objeler, düzlemlere ayrılıyor ve bazen zeminden kopmuş izlenimi veriyor.
Orijinallik Tartışması ve AI’nın Rolü
David Salle, yapay zekanın sanatçıları tehdit eden bir araç değil, fırça ya da tuval gibi bir üretim aracı olduğunu ifade ediyor. “Makine bana yeni bir şey öğretmedi, sadece zaman kazandırdı” diyen Salle, yapay zekayı yönlendirmenin hâlâ insan yaratıcılığına dayandığını vurguluyor.
Yapay zeka ile üretilen eserlerin veri setleri henüz halka açık değil. Ancak galeri web sitesinde yer alan resimlerin görselleri, ileride başka algoritmalar tarafından kullanılabilir. Grant Davis’e göre, model teorik olarak kendi başına da üretim yapabilecek kapasitede, fakat en iyi sonuçlar hâlâ insan eliyle verilen girdilerle elde ediliyor.
