Bilim insanları, Antarktika üzerindeki ozon deliğinin küçüldüğünü ve iyileşme sürecine girdiğini kesin olarak doğruladı. 1985’te keşfedilen ozon deliği, insan faaliyetleri sonucu ortaya çıkmıştı ancak yıllar süren çevre politikaları ve yasaklarla birlikte önemli ölçüde daralmaya başladı. Araştırmalara göre, bu olumlu süreç devam ederse ozon deliği 2035 yılına kadar tamamen kapanabilir.
Ozon Tabakası: Dünya’nın Kalkanı
Ozon tabakası, Dünya’yı Güneş’in zararlı ultraviyole (UV) ışınlarından koruyan doğal bir kalkan görevi görüyor. Antarktika üzerindeki ozon deliği ise ilk kez 1985 yılında fark edilmiş ve özellikle Güney Yarımküre’nin ilkbahar döneminde (Eylül-Aralık aylarında) genişlediği tespit edilmişti.
Bu mevsimsel ozon kaybı, UV ışınlarının yeryüzüne doğrudan ulaşmasına neden olarak cilt kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açıyordu.
Montreal Protokolü ve Çevresel Mücadele
Bilim insanları, ozon tabakasının incelmesinin en büyük nedeninin kloroflorokarbonlar (CFC) olduğunu belirledi. Soğutma sistemlerinde, klimalarda ve aerosol spreylerde yaygın olarak kullanılan CFC’ler, atmosfere salındığında ozon moleküllerini yok ederek tabakanın incelmesine neden oluyordu.
Bu sorunun çözülmesi için 197 ülkenin 1987’de imzaladığı Montreal Protokolü kapsamında CFC’lerin kademeli olarak yasaklanması kararlaştırıldı.
Bilim İnsanları Ozonun İyileştiğini Doğruladı
Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) ve diğer araştırmacılar, ozon deliğinin küçülmesinin doğal değişimler mi yoksa insan çabalarının sonucu mu olduğunu anlamak için atmosferin simülasyonlarını oluşturdu.
Yapılan analizler ve 2005 yılından itibaren elde edilen uydu verileri şunu gösterdi:
✅ Ozon deliğinin daralması büyük oranda CFC kullanımının azaltılmasıyla gerçekleşti.
✅ Sera gazlarının artışının veya hava koşullarının bu süreçte büyük bir etkisi olmadığı belirlendi.
✅ Ozon tabakasındaki iyileşme kalıcı bir trend gösteriyor ve süreç devam ederse ozon deliği 10 yıl içinde tamamen kaybolabilir.
Araştırmanın baş yazarı Susan Solomon, bulgular hakkında şunları söyledi:
- “Yüzde 95 kesinlikle söyleyebiliriz ki ozon deliği iyileşiyor. Bu harika bir şey. Çevresel sorunları gerçekten çözebileceğimizi gösteriyor.”
- “2035 gibi bir tarihte, Antarktika’da ozon deliğinin hiç açılmadığı bir yıl görebiliriz. Ve bu, gezegenimiz için büyük bir başarı olacak.”
“Bunu İnsanlar Başardı”
Bilim insanları, ozon deliğinin kapanmaya yaklaşmasının insan çabalarının bir sonucu olduğunu vurguluyor. Sera gazlarının ve küresel ısınmanın olumsuz etkileri devam etse de, bu gelişme çevresel politikaların ve küresel iş birliğinin etkili olabileceğini kanıtlayan önemli bir örnek olarak görülüyor.
Solomon’un sözleri bu gerçeği özetliyor:
👉 “Bazılarınız yaşam süreniz içinde ozon deliğinin tamamen ortadan kalktığını göreceksiniz. Ve bunu insanlar başardı.”
